Jak wprowadzone zmiany wpłynęły na sytuację podmiotów prowadzących niepubliczne placówki oświatowe?
Jak zmiana przepisów wpłynęła na sytuację podmiotów prowadzących niepubliczne placówki oświatowe napiszemy posługując się przykładami. Stowarzyszenie „Pomoc Dzieciom Potrzebującym” im. Janiny Pelczarskiej w Ostródzie, prowadziło w latach 2014-2020 inną formę wychowania przedszkolnego – punkt przedszkolny w Stębarku (województwo warmińsko-mazurskie). Organem dotującym była Gmina Grunwald. Jako, że wójt tej gminy regularnie postępował niezgodnie z prawem otrzymujące dotację stowarzyszenie zmuszone było do podejmowania kroków weryfikujących poprawność zastosowanych wyliczeń. Uzyskanie informacji od organu dotującego wymagało sprawnego działania. Dotacja zazwyczaj wpływała w okolicy ostatniego dnia dopuszczanego prawem.
Wójt Gminy Grunwald dokonując ustalenia bądź aktualizacji kwoty dotacji nigdy nie poinformował o sposobie dokonania czynności z własnej inicjatywy. W Biuletynie Informacji Publicznej zamieszczał końcowy wynik czyli roczną wysokość dotacji w przeliczeniu na jedno dziecko. Jednocześnie przekazywał środki na konto stowarzyszenia.
Aby zweryfikować poprawność wyliczeń stowarzyszenie zaraz po otrzymaniu dotacji zwracało się do organu dotującego z prośbą o przekazanie informacji o sposobie dokonanych wyliczeń. Wydaje się oczywistym, iż udzielenie informacji powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki. Zazwyczaj udzielenie odpowiedzi następowało w okolicach upływu terminu czyli 14 dni od wpływu wniosku. Biorąc pod uwagę, że odpowiedź przesyłana była listownie to trzeba doliczyć jeszcze kilka dni na dotarcie odpowiedzi. Jeżeli wniosek nie został złożony w dniu otrzymania dotacji, a kilka dni później to odpowiedź zazwyczaj wpływała ok. 20 dni po dniu przelania dotacji. Organizacji pozarządowej, która nie dysponowała od ręki pomocą prawną pozostawało na analizę, konsultacje, ewentualne sformułowanie skargi 10 dni.
To pokazuje jak zmiana przepisów wprowadzona w dniu 1 stycznia 2017 roku pogorszyła sytuację podmiotów prowadzących niepubliczne placówki oświatowe. Przed tą datą za właściwe do rozstrzygania sporów w zakresie dotacji oświatowych uznawały się sądy cywilne. Obowiązywała zasada, że roszczenie przedawnia się dopiero po 10 latach. Obecnie na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podmiot ma 30 dni. Było 10 lat – jest 30 dni i to jeszcze liczone nie od dnia otrzymania informacji o sposobie dokonanych wyliczeń, ale od dnia przelania środków!
Są też inne aspekty wprowadzonej zmiany, które wyraźnie pogorszyło sytuację podmiotów prowadzących niepubliczne placówki oświatowe. Postępowanie przed sądem administracyjnym różni się zasadniczo od sprawy cywilnej przed sądem powszechnym.
Sąd administracyjny zachowuje się jak kontroler i jeżeli zdążymy w terminie wnieść skargę, która okaże się zasadna jedynie stwierdzi bezskuteczność czynności, co oznacza, iż Organ musi jej dokonać jeszcze raz. Dodatkowo czynnikiem bardzo niekorzystnym dla organizacji pozarządowych jest przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, gdzie na termin rozprawy oczekuje się około 2 lat!
Przed 1 stycznia 2017 roku, gdy za właściwe w sprawach o zaniżenie dotacji oświatowej uznawały się sądy powszechne postępowanie trwało dużo krócej i co najważniejsze kończyło się wykonalnym wyrokiem, w którym była dokładnie określona kwota należności, sposób naliczenia odsetek.
Sprawa pomiędzy Stowarzyszeniem „Pomoc Dzieciom Potrzebującym” im. Janiny Pelczarskiej w Ostródzie, a Gminą Grunwald która wniesiona została pod koniec 2016 roku zakończyła się prawomocnym wyrokiem w II instancji po 0,5 roku.
Nie oznacza to jednak, że należy się poddawać! Nie należy się poddawać i nie należy pozwalać się oszukiwać i to jeszcze przez organ administracji publicznej.
