Jak postąpić, aby zweryfikować poprawność dokonanych obliczeń przez organ dotujący?

Aby podmiot prowadzący placówkę oświatową mógł zweryfikować poprawność wyliczenia dokonanego przez organ dotujący (w przypadku szkół podstawowych
i przedszkoli / innych form wychowania przedszkolnego jest to gmina właściwa dla lokalizacji placówki, a w przypadku szkół ponadpodstawowych właściwy powiat) musi uzyskać od niego szereg informacji.

W przypadku weryfikacji poprawności wyliczenia dotacji dla szkoły konieczne jest uzyskanie tzw. „metryczki oświatowej”. Jest to dokument, który otrzymują JST. Zawarte są tam dane dotyczące otrzymywanej z Ministerstwa Finansów subwencji oświatowej. To w zasadzie jedyny dokument, który jest potrzebny do weryfikacji dotacji szkolnej.

W przypadku dotacji dla przedszkola lub punktu przedszkolnego sprawa jest bardziej skomplikowana, gdyż wyliczenie następuje w oparciu o zaplanowane
w budżecie danej gminy środki na prowadzenie przedszkoli. Te nie znajdują się
w planach w jednym paragrafie. Trzeba je właściwie wyodrębnić, a tu zazwyczaj pojawiają się kłopoty. Samorządy mają skłonność do interpretacji zapisów prawa, a nawet zapisów budżetowych na swoją korzyść i niekorzyść podmiotów prowadzących niepubliczne placówki oświatowe.

Właściwą praktyką powinno być, iż to podmiot dotujący (gmina, powiat) po ustaleniu wysokości dotacji lub po dokonaniu aktualizacji z własnej inicjatywy informuje Organ Prowadzący podmiotu dotowanego nie tylko o wyniku dokonanej czynności, ale także o sposobie wyliczeń.

Jak pokazują wnioski z realizacji niniejszego zadania taki zwyczaj przez jednostki samorządu terytorialnego nie bywa praktykowany. Organy dotujące zazwyczaj ograniczają się wyłącznie do tego, do czego w sposób literalny zobowiązuje ich prawo. W przypadku dotacji przedszkolnej art. 46 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych nakazuje opublikować informację o wyniku czynności w Biuletynie Informacji Publicznej.

Spośród jednostek samorządu terytorialnego, które objęte zostały badaniem w ramach niniejszego zadania publicznego gminy miejska Ostróda, miejsko-wiejska Morąg oraz wiejskie Ostróda, Małdyty i Grunwald ograniczają się jedynie do umieszczenia wyniku dokonanych czynności w BIP.

Jeżeli podmiot otrzymujący dotację jest zainteresowany zweryfikowaniem dokonanych wyliczeń, a nie otrzymał od organu dotującego żadnych informacji musi wystąpić o niezbędne dane. Najszybciej można je otrzymać stosując tryb określony
w ustawie z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej. Na mocy
art.13 tej ustawy podmiot zapytany ma 14 dni na udzielenie odpowiedzi. Co prawda ustawa mówi także, iż udzielenie informacji powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak w praktyce bardzo rzadko można uzyskać dane „od ręki”, pomimo iż już w momencie złożenia wniosku organ dotujący dysponuje takimi danymi (wszak środki już przekazał, zatem wyliczeń dokonał). Jeżeli chcemy mieć szansę zweryfikowania danych przed upływem terminu na ewentualne wniesienie skargi do sądu trzeba działać bardzo sprawnie czyli wystąpić o nie jak najszybciej.

1 stycznia 2017 roku w ustawie o systemie oświaty wprowadzony został przepis,  przeniesiony następnie jako art. 47 do ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, który mówi, iż czynności podejmowane przez organ dotujący, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Zatem w przypadku nieprawidłowości przy dokonywaniu czynności naliczenia lub przekazania dotacji ewentualną skargę rozpatruje Wojewódzki Sąd Administracyjny. Z art. 53 § 2 p.p.s.a wynika, że skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym podmiot otrzymujący dotację dowiedział się o podjęciu czynności.  Pojawia się zatem pytanie: Od którego momentu należy liczyć te 30 dni? Otóż mimo, że nie ma przepisu wprost regulującego tę kwestę sądy uznają, że jest to dzień, w którym na konto podmiotu dotowanego wpływa dotacja. Najprawdopodobniej wynika to z założenia, że skoro na konto wpłynęły środki to wcześniej musiała zostać dokonana czynność ustalenia (zaktualizowania) wysokości dotacji.